«Log yuritilmaydi» — texnik jihatdan bu nimani anglatadi va buni qanday tekshirish mumkin
«Biz log yuritmaymiz» degan ibora deyarli har bir VPN saytida uchraydi — va deyarli hech qachon bu aslida nimani anglatishi tushuntirilmaydi. Bu juda xilma-xil narsalarni anglatishi mumkin: «biz haqiqatan ham hech narsa yozib qoʻymaymiz»dan tortib «buni interfeysda koʻrsatmaymiz, lekin serverda hammasi saqlanadi»gacha.
Umuman qanday loglar mavjud
Shartli ravishda «loglar» deb ataladigan uchta turli maʼlumot toifasini farqlash kerak:
- Faoliyat loglari — foydalanuvchi qaysi saytlar va xizmatlarga tashrif buyurgani, uning trafigi qaysi domenlar va IP-manzillar orqali oʻtgani. Bu VPN umuman toʻplashi mumkin boʻlgan eng nozik maʼlumotdir.
- Ulanish loglari — ulanish vaqti, uzatilgan trafik hajmi, foydalanuvchi ulangan IP-manzil. Texnik jihatdan zararsizroq, ammo tashqi maʼlumotlar bilan solishtirilganda baribir shaxsni fosh qilishi mumkin.
- Hisob maʼlumotlari — email yoki boshqa kirish identifikatori, toʻlov holati, obuna tugash sanasi. Bu odatdagi maʼnodagi «loglar» emas — bu shaxsiy kabinetga ega xizmat texnik jihatdan ularsiz ishlay olmaydigan narsalardir.
Bizning «log yuritilmaydi» degan gapimiz aslida nimani anglatadi
Biz birinchi ikki toifani qayd etmaymiz: na trafik qayerga ketganini, na batafsil ulanish statistikasini. Faqat uchinchi toifaga kiruvchi narsa saqlanadi — obunaning oʻzi ishlashi uchun zarur maʼlumotlar (masalan, toʻlangan muddat qachon tugashi).
Vaʼdani ishonib emas, tekshirib koʻrish qanday amalga oshiriladi
Halollik belgisi — maxfiylik siyosati «biz sizning maxfiyligingizni hurmat qilamiz» degan umumiy ibora bilan cheklanmasdan, qaysi maʼlumotlar saqlanishini toʻgʻridan-toʻgʻri sanab oʻtishidir. Ikkinchi belgi — serverlarning haqiqiy texnik konfiguratsiyasi daʼvoga mos kelishi: agar provayder trafik logini yuritmasligini aytsa-yu, ammo serverlarda «ehtiyot shart» deb proksi-xizmatining batafsil logi yoqilgan boʻlsa — bu soʻzlar bilan sozlamalar oʻrtasidagi nomuvofiqlikdir.
Biz chiroyli, ammo boʻsh ibora bilan ish koʻrishdan koʻra, aynan nimani saqlashimizni ochiq aytishni afzal koʻramiz.